Online casino België: vergunningen, kosten en regels in 2026

De Belgische online kansspelmarkt is klein, maar juridisch een van de strengste van Europa. Sinds de Wet van 7 mei 1999 en het daaropvolgende Kansspelbesluit is het aanbod wettelijk beperkt tot maximaal negen A+-vergunningen voor online casinospelen. Wie in 2026 in België online roulette, blackjack of slots wil spelen, heeft daardoor te maken met een handvol legale namen en een lange lijst buitenlandse merken die geen Belgische licentie hebben.

De Kansspelcommissie, de Belgische toezichthouder, publiceert jaarlijks cijfers over de sector. De totale bruto kansspelopbrengsten van legale online casinospelen lagen in 2023 rond € 1,1 miljard voor alle online kansspelen samen, waarvan het casino-segment ongeveer de helft voor zijn rekening neemt. Dat is fors minder dan in Nederland of Frankrijk, en dat heeft direct te maken met het vergunningsplafond en de advertentiebeperkingen.

In dit overzicht behandelen we de juridische en financiële kant: welke vergunningen er bestaan, wat een licentie kost, welke boetes de Kansspelcommissie oplegt, hoe de kansspelbelasting werkt, en welke operators in 2026 daadwerkelijk legaal actief zijn in België. Geen promotiepraat, maar de cijfers en de regels zoals ze op papier staan.

Hoe is de online kansspelmarkt in België juridisch opgebouwd?

De basis ligt bij de Wet van 7 mei 1999 op de kansspelen, kansspelinrichtingen en de bescherming van de spelers. Die wet werd meermaals gewijzigd, onder meer in 2010 om online kansspelen te regelen, en opnieuw in 2018 en 2022 om het vergunningenstelsel en de advertentieregels aan te scherpen. De Kansspelcommissie is de uitvoerende en controlerende instantie.

België kent een gesloten vergunningenstelsel. Voor online casinospelen bestaat er één vergunningencategorie: de A+-vergunning, ook wel de aanvullende vergunning voor online kansspelen genoemd. Een operator moet eerst een fysieke A-vergunning bezitten, dus een echt casino in België exploiteren, voordat hij een A+-vergunning kan aanvragen. Dat verklaart waarom het legale online aanbod zo sterk verbonden is met de bestaande Belgische casino's.

Het aantal A+-vergunningen is wettelijk beperkt tot negen. In de praktijk is dat aantal in 2026 volledig ingevuld. Nieuwe toetreders kunnen dus alleen via overname of samenwerking met een bestaande houder op de markt komen. Dat maakt de markt structureel oligopolistisch.

Welke vergunningen bestaan er in België?

Er zijn negen vergunningencategorieën in de Belgische kansspelwetgeving, van A tot en met I. Voor online spelen zijn vooral de A+-vergunning (online casino) en de B+-vergunning (online weddenschappen) relevant. Een operator mag beide combineren, maar moet voor elke categorie apart voldoen aan de technische en financiële eisen.

De F1-vergunning dekt de exploitatie van kansspelinrichtingen klasse I, de zogenaamde speelhallen. De F2-vergunning geldt voor kansspelinrichtingen klasse II. Voor loterijen is er de E-vergunning, voor mediabedrijven de D-vergunning. Voor liefdadigheidsinstellingen bestaat de C-vergunning. Elk type heeft eigen regels voor inzetlimieten en uitbetalingen.

Online operators werken in België doorgaans onder een A+-vergunning voor casinospelen en een B+-vergunning voor sportweddenschappen. De Kansspelcommissie publiceert de volledige lijst van houders op haar website. Wie een aanbieder zonder vermelding op die lijst tegenkomt, heeft te maken met een niet-gelicenseerde partij.

Wat kost een Belgische kansspelvergunning in 2026?

De aanvraag voor een A+-vergunning kost een vaste dossierkost van € 25.000. Daarbovenop komt een jaarlijkse vergunningsretributie van € 25.000 per vergunning. Voor een B+-vergunning gelden dezelfde bedragen. Een operator met zowel casino als weddenschappen betaalt dus jaarlijks € 50.000 alleen al aan retributies.

Daarnaast moet de aanvrager een waarborgsom storten. Voor online kansspelen bedraagt die in de regel € 250.000, bedoeld om uitbetalingen aan spelers te garanderen bij faillissement of intrekking van de licentie. Dat bedrag staat los van de dossierkosten en wordt pas terugbetaald bij een definitieve stopzetting.

De technische kosten komen daar nog bij. Een gecertificeerd RNG-systeem, een spelersregisterkoppeling met de Kruispuntbank, een EPIS-koppeling (Excluded Persons Information System) en jaarlijkse audits door een erkend laboratorium zoals GLI of BMM vragen een investering die in de praktijk tussen € 150.000 en € 400.000 per jaar ligt, afhankelijk van het aantal spellen.

Hoe streng is het toezicht van de Kansspelcommissie?

De Kansspelcommissie voert jaarlijks tientallen inspecties uit bij online operators. In 2023 werden 47 dossiers geopend wegens vermoedelijke inbreuken, variërend van advertentiefouten tot het niet naleven van inzetlimieten. De boetes die zij oplegt, kunnen oplopen tot € 1,5 miljoen per inbreuk bij herhaling.

Naast boetes kan de Commissie een vergunning schorsen voor maximaal drie maanden of definitief intrekken. Dat gebeurde in het verleden bij operators die hun spelersregister niet correct bijhielden of het verbod op kredietverstrekking aan spelers overtraden. Krediet geven aan spelers is in België volledig verboden, ook via derde partijen.

Een bijzonder punt is het verbod op het gebruik van bonussen die tot speelverslaving kunnen leiden. Sinds het Kansspelbesluit van 2022 zijn zogenaamde welcome bonuses met een omzetvereiste in de praktijk zo goed als verdwenen bij Belgische A+-houders. Wat overblijft zijn gratis spellen zonder stortingsvereiste, en zelfs die zijn aan banden gelegd.

Welke online casino's zijn legaal in België in 2026?

De lijst van legale online casino's in België wordt bepaald door de negen A+-vergunningen. Omdat het aantal wettelijk vastligt, wisselt de bezetting alleen bij overnames of bij het vervallen van een licentie. Hieronder de merken die in 2026 in België legaal online casinospelen aanbieden, met per merk de juridische eigenaar en het bijbehorende fysieke casino.

Belangrijk om te weten: de merknaam op de website is niet altijd de vergunninghouder. Veel operators werken met een Belgische dochteronderneming die de licentie bezit, terwijl de moedermaatschappij in het buitenland zit. De Kansspelcommissie vermeldt altijd de juridische naam van de houder in het openbaar register.

MerkType vergunningBijzonderheid
Star CasinoA+ en B+Verbonden aan een fysiek casino in Brussel
Unibet casinoA+ en B+Onderdeel van Kindred Group, sterke sport-tak
bwin casinoA+ en B+Entain-dochter, grote naamsbekendheid in voetbal
Ladbrokes casinoA+ en B+Ook Entain, deelt technische infrastructuur met bwin
BetFIRST casinoA+ en B+Belgische speler met eigen fysieke casino's
Bingoal casinoA+ en B+Oorspronkelijk Waalse operator, nu landelijk
Golden Palace casinoA+ en B+Familiebedrijf, sterk in Vlaamse markt
Circus casinoA+ en B+Onderdeel van de Gaming1-groep uit Luik
Napoleon casinoA+ en B+Gaming1-merk, focus op live casino
Scooore casinoA+ en B+Ook Gaming1, gericht op jongere spelers
PepperMill casinoA+ en B+Kleinere speler met scherpe inzetlimieten
Betcenter casinoA+ en B+Belgische keten met fysieke wedkantoren
Oria casinoA+ en B+Onderdeel van de Franse FDJ-groep
Betano casinoA+ en B+Kaizen Gaming, actief sinds recentere jaren
Magic Betting casinoB+ en A+Belgische operator met lokale focus

Hoe herken je een legaal online casino in België?

Een legaal Belgisch online casino vermeldt altijd zijn vergunningsnummer op de website, meestal in de footer. Dat nummer begint met A+ gevolgd door een cijfer, bijvoorbeeld A+12345. Wie het nummer intikt in het openbaar register van de Kansspelcommissie, ziet meteen of de licentie actief is of geschorst.

Daarnaast moet de website een link naar EPIS bevatten, het uitsluitingsregister. Spelers kunnen zich daar vrijwillig laten opnemen, waarna geen enkele legale operator in België nog een account mag openen. Een operator die die koppeling niet heeft, is per definitie niet legaal in België.

Let ook op de betaalmethoden. Legale Belgische casino's accepteren Bancontact, dat in België de standaard is voor online betalingen. Buitenlandse merken zonder A+-vergunning bieden vaak alleen Visa, Mastercard of crypto aan. Dat is een eerste signaal dat de licentie ontbreekt.

Wat is het verschil tussen een A+- en een B+-vergunning?

De A+-vergunning dekt casinospelen: roulette, blackjack, baccarat, poker en speelautomaten. De B+-vergunning dekt weddenschappen op sportevenementen en paardenrennen. Veel operators combineren beide, maar de technische eisen en de belastingvoet verschillen.

Voor casinospelen geldt een andere uitbetalingsverplichting dan voor weddenschappen. Bij casinospelen moet de operator een minimale uitbetalingsgraad garanderen, bij weddenschappen niet. Ook de inzetlimieten per spel verschillen: bij casinospelen is de maximale inzet per draai wettelijk begrensd, bij weddenschappen niet.

Een operator die alleen een B+-vergunning heeft, mag dus geen roulette of slots aanbieden. Wie op een Belgische website speelautomaten tegenkomt zonder dat de operator een A+-vermelding heeft, moet alert zijn. Dat is een overtreding van de vergunningsvoorwaarden.

Welke kosten en belastingen drukken op een Belgische online casino-operator?

De Belgische kansspelbelasting is een van de hoogste in Europa. Sinds 2023 geldt een tarief van 20% op de bruto spelopbrengsten voor online casinospelen, na aftrek van de uitbetalingen aan spelers. Voor weddenschappen ligt het tarief lager, namelijk 15% op de bruto opbrengst.

Daarbovenop komt de jaarlijkse vergunningsretributie van € 25.000 per licentie. Een operator met een A+- en een B+-vergunning betaalt dus € 50.000 per jaar aan retributies, los van de belasting op de opbrengsten. Dat is een vast bedrag dat ook bij lage omzetten moet worden betaald.

De technische compliance-kosten zijn in België hoger dan in veel buurlanden. De verplichte koppeling met het spelersregister, de EPIS-koppeling, de jaarlijkse RNG-certificering en de verplichte rapportage aan de Kansspelcommissie brengen de operationele kosten op een niveau dat kleine operators nauwelijks kunnen dragen. Dat verklaart mede waarom de markt in handen is van een handvol groepen.

KostenpostBedrag / tariefFrequentie
Dossierkost A+-vergunning€ 25.000Eenmalig bij aanvraag
Jaarlijkse retributie A+€ 25.000Jaarlijks
Jaarlijkse retributie B+€ 25.000Jaarlijks
Waarborgsom€ 250.000Eenmalig, terugbetaalbaar
Kansspelbelasting casino online20% op bruto opbrengstMaandelijks
Kansspelbelasting weddenschappen15% op bruto opbrengstMaandelijks
Technische compliance en audits€ 150.000 – € 400.000Jaarlijks

Hoe wordt de kansspelbelasting precies berekend?

De belasting wordt geheven op de bruto spelopbrengst, dat is het totaal van de inzetten minus de uitbetalingen aan spelers. Stel: een operator ontvangt op een maand € 10 miljoen aan inzetten en keert € 9,4 miljoen uit. De bruto opbrengst is dan € 600.000, waarover 20% belasting verschuldigd is, dus € 120.000.

De aangifte gebeurt maandelijks bij de FOD Financiën. De operator moet daarbij de inzetten, de uitbetalingen en de daaruit volgende belasting apart vermelden. Fouten in de aangifte leiden tot een naheffing plus een boete die kan oplopen tot 200% van het verschuldigde bedrag.

Voor operators met een gemengd aanbod (casino plus weddenschappen) moeten de opbrengsten per categorie apart worden geadministreerd. Dat vraagt een boekhoudkundige scheiding die bij kleinere operators vaak ontbreekt. De Kansspelcommissie controleert dat via periodieke audits.

Welke boetes legt de Kansspelcommissie op in de praktijk?

De maximale boete die de Kansspelcommissie kan opleggen is € 1,5 miljoen per inbreuk, met een verdubbeling bij herhaling binnen vijf jaar. In de praktijk liggen de opgelegde boetes lager, vaak tussen € 10.000 en € 250.000, afhankelijk van de ernst en het aantal betrokken spelers.

In 2022 en 2023 werden meerdere operators beboet voor het niet correct toepassen van de inzetlimieten. De wet verplicht operators om per speler een maximale inzet van € 500 per week en € 2.000 per maand te hanteren, tenzij de speler expliciet om een hogere limiet vraagt en een financiële screening ondergaat.

Ook het niet naleven van het advertentieverbod leidt tot boetes. Sinds 2023 is reclame voor kansspelen in België in de meeste gevallen verboden, met uitzondering van een aantal strikt afgebakende gevallen. Overtredingen worden gemiddeld beboet met € 50.000 tot € 100.000 per geval.

Wat zijn de inzetlimieten voor spelers in België?

De standaardlimiet bedraagt € 500 per week en € 2.000 per maand per speler, over alle operators samen. Dat laatste is belangrijk: de limiet geldt niet per account, maar per persoon. Operators moeten dat controleren via het gemeenschappelijke spelersregister.

Een speler die een hogere limiet wil, moet een expliciete aanvraag indienen. De operator moet dan een financiële screening uitvoeren, waaronder een controle van het inkomen en het vermogen. Zonder die screening mag de limiet niet worden verhoogd, ook niet op verzoek van de speler zelf.

Naast de wettelijke limieten bieden de meeste Belgische operators vrijwillige limieten aan, zoals daglimieten of verlieslimieten. Die zijn niet wettelijk verplicht, maar de Kansspelcommissie moedigt ze aan. Wie zijn limiet wil verlagen, kan dat onmiddellijk doen; een verhoging gaat pas in na een wachttijd van minstens 24 uur.

Welke operators domineren de Belgische markt en waarom?

De Belgische markt wordt gedomineerd door een handvol groepen. De Gaming1-groep uit Luik, eigenaar van Circus, Napoleon en Scooore, is met drie merken de grootste speler. Entain heeft met bwin en Ladbrokes twee merken in portefeuille. Kindred is met Unibet actief, FDJ met Oria.

Die concentratie is het directe gevolg van het vergunningsplafond. Omdat er maar negen A+-vergunningen zijn, kan een nieuwe toetreder alleen via overname van een bestaande houder op de markt komen. Dat maakt de markt structureel duur en onaantrekkelijk voor nieuwe partijen.

Voor de speler betekent dat minder keuze, maar ook meer stabiliteit. De legale operators zijn verplicht om aan dezelfde technische en financiële eisen te voldoen, wat de kans op wanbetaling verkleint. Bij een niet-gelicenseerde operator bestaat die garantie niet.

Waarom zijn buitenlandse merken niet legaal in België?

Buitenlandse merken zonder A+-vergunning mogen in België geen online casinospelen aanbieden. Dat geldt ook voor grote internationale namen die in andere EU-landen wel een licentie hebben. De Belgische wetgeving is op dat punt strenger dan de Europese vrijheid van dienstverlening zou suggereren.

De Kansspelcommissie handhaaft dat via websiteblokkades. In 2023 stonden meer dan 100.000 domeinnamen op de blokkeerlijst die aan Belgische internetproviders wordt doorgegeven. Wie via een VPN alsnog bij een niet-gelicenseerde operator speelt, verliest elk wettelijk verhaal bij een geschil over uitbetaling.

Er is wel een grijze zone: operators met een licentie in een andere EU-lidstaat die zich richten op Belgische spelers zonder actief te adverteren. Juridisch is dat riskant, in de praktijk wordt het niet altijd vervolgd. Voor de speler maakt dat geen verschil: zonder A+-vergunning is er geen Belgische bescherming.

Welke spellen bieden Belgische operators aan?

Het aanbod bij legale Belgische operators bestaat uit speelautomaten, roulette, blackjack, baccarat, poker en live casino. De spellen komen van providers als Pragmatic Play, NetEnt, Microgaming, Evolution en Hacksaw Gaming. Providers moeten door de Kansspelcommissie worden erkend voordat hun spellen mogen worden aangeboden.

Live casino is in België sterk gegroeid. Evolution is marktleider, met tafels die specifiek voor de Belgische markt worden ingericht, inclusief Nederlandstalige dealers. Dat is een bewuste keuze: de wet verplicht operators om informatie in de taal van de speler aan te bieden, en dat geldt in de praktijk ook voor de speltafel.

Speelautomaten zijn het grootste segment qua omzet. De uitbetalingsgraad (RTP) ligt bij legale Belgische operators doorgaans tussen 94% en 97%, afhankelijk van het spel. Providers moeten de RTP per spel publiek vermelden, wat in de praktijk vaak in het infoscherm van het spel gebeurt.

Wat zijn de risico's en verplichtingen voor spelers in België?

Spelen bij een niet-gelicenseerde operator is in België niet strafbaar voor de speler, maar het brengt wel risico's mee. De belangrijkste: geen toegang tot het geschillensysteem van de Kansspelcommissie, geen garantie op uitbetaling en geen bescherming door de Belgische consumentenwetgeving.

Bij een legale operator heb je als speler recht op een beroepsprocedure bij de Kansspelcommissie als de operator weigert uit te betalen. De Commissie behandelt jaarlijks honderden klachten, waarvan het merendeel over uitbetalingen en accountblokkades gaat. De gemiddelde behandeltijd ligt tussen 30 en 90 dagen.

Daarnaast geldt voor legale operators een verplichte wachttijd bij een eerste storting. Nieuwe spelers moeten minstens 24 uur wachten voordat hun account volledig actief is. Dat is bedoeld om impulsief speelgedrag tegen te gaan en is uniek voor de Belgische markt.

Welke leeftijdsgrens geldt voor online casino in België?

De wettelijke leeftijdsgrens voor online kansspelen in België is 21 jaar. Dat is hoger dan in de meeste EU-landen, waar 18 jaar de norm is. De grens geldt voor alle online kansspelen, zowel casino als weddenschappen. Operators moeten de leeftijd verifiëren via een officieel identiteitsdocument.

Bij fysieke kansspelinrichtingen klasse I en II geldt eveneens een leeftijdsgrens van 21 jaar. Voor loterijen en liefdadigheidsspelen ligt de grens op 18 jaar. De Kansspelcommissie controleert de leeftijdsverificatie via steekproeven bij operators.

Een operator die een minderjarige toegang geeft, riskeert een boete tot € 1,5 miljoen plus schorsing van de licentie. Dat is een van de zwaarst bestrafte inbreuken in de Belgische kansspelwetgeving.

Hoe werkt het uitsluitingsregister EPIS?

EPIS staat voor Excluded Persons Information System. Het is het Belgische uitsluitingsregister waarop spelers zich vrijwillig kunnen laten opnemen. Eenmaal op de lijst mag geen enkele legale operator in België nog een account openen of een weddenschap accepteren.

De opname gebeurt via de website van de Kansspelcommissie of via een operator. De minimale uitsluitingsperiode is zes maanden. Wie zich langer wil laten uitsluiten, kan dat aangeven. Er is geen maximumtermijn; de uitsluiting geldt tot de speler zelf een verzoek tot schrapping indient.

Naast EPIS biedt elke legale operator eigen zelfuitsluitingsmogelijkheden. Die zijn meestal korter, van 24 uur tot enkele maanden. Voor een langdurige uitsluiting is EPIS de enige optie die over alle operators heen werkt.

Waar kunnen spelers terecht voor hulp?

De Kansspelcommissie verwijst spelers met een vermoeden van verslaving door naar gespecialiseerde diensten. In België is dat onder meer het Centrum voor Alcohol- en andere Drugproblemen (CAD) en de lokale centra voor geestelijke gezondheidszorg. Er is geen nationale kansspelhulplijn met één nummer.

Voor dringende hulp bij speelproblemen kunnen spelers terecht bij de huisarts of bij de Centra voor Algemeen Welzijnswerk (CAW). De CAW's bieden gratis begeleiding, ook voor financiële problemen die door spelen zijn ontstaan. De wachttijd voor een eerste gesprek varieert per regio.

Wie financiële schulden heeft opgebouwd door spelen, kan terecht bij de dienst Schuldbemiddeling van het OCMW. Die kan een collectieve schuldenregeling opstarten via de arbeidsrechtbank. Dat is een wettelijke procedure die de schulden herschikt en bescherming biedt tegen verdere invordering.

Veelgestelde vragen over online casino in België

Is online casino legaal in België?

Ja, maar alleen bij operators met een A+-vergunning van de Kansspelcommissie. Het aantal A+-vergunningen is wettelijk beperkt tot negen. Wie speelt bij een operator zonder die vergunning, valt buiten de Belgische bescherming en kan bij een geschil geen beroep doen op de Kansspelcommissie.

Hoeveel kansspelbelasting betaalt een online casino in België?

Voor online casinospelen geldt een tarief van 20% op de bruto spelopbrengst, na aftrek van de uitbetalingen aan spelers. Voor weddenschappen is dat 15%. Daarnaast betalen operators een jaarlijkse retributie van € 25.000 per vergunning en een eenmalige waarborgsom van € 250.000.

Wat is de maximale inzet per speler in België?

De wettelijke standaardlimiet is € 500 per week en € 2.000 per maand per persoon, over alle operators samen. Een verhoging is alleen mogelijk na een expliciete aanvraag en een financiële screening door de operator. Zonder die screening mag de limiet niet worden verhoogd.

Vanaf welke leeftijd mag je online gokken in België?

De wettelijke leeftijdsgrens voor online kansspelen in België is 21 jaar. Dat geldt voor alle online casino's en weddenschappen. Operators moeten de leeftijd verifiëren via een officieel identiteitsdocument. Voor loterijen en liefdadigheidsspelen geldt een grens van 18 jaar.

Welke boetes kan de Kansspelcommissie opleggen?

De maximale boete is € 1,5 miljoen per inbreuk, met verdubbeling bij herhaling binnen vijf jaar. In de praktijk liggen de boetes tussen € 10.000 en € 250.000. Bij ernstige inbreuken kan de Commissie de vergunning schorsen voor maximaal drie maanden of definitief intrekken.

Hoe kun je je laten uitsluiten van online gokken in België?

Via EPIS, het uitsluitingsregister van de Kansspelcommissie. De minimale uitsluitingsperiode is zes maanden en geldt bij alle legale operators in België. Wie zich langer wil uitsluiten, kan dat aangeven; er is geen maximumtermijn. Schrapping gebeurt alleen op verzoek van de speler zelf.

Waarom zijn internationale casino's niet legaal in België?

Omdat de Belgische wetgeving een gesloten vergunningenstelsel hanteert met maximaal negen A+-vergunningen. Buitenlandse merken zonder die vergunning mogen geen online casinospelen aanbieden aan Belgische spelers. De Kansspelcommissie handhaaft dat via websiteblokkades bij internetproviders.

Welke betaalmethoden gebruiken Belgische online casino's?

Bancontact is de standaard voor online betalingen in België en wordt door alle legale operators geaccepteerd. Daarnaast bieden de meeste operators overschrijvingen en soms PayPal aan. Kredietkaarten worden beperkt ondersteund. Crypto is bij legale Belgische operators niet toegestaan.

Verantwoord spelen: leeftijd, hulp en zelfuitsluiting

Online kansspelen in België zijn wettelijk voorbehouden aan personen van 21 jaar en ouder. Operators zijn verplicht om de leeftijd te controleren via een officieel identiteitsdocument voordat een account wordt geactiveerd. Een operator die dat nalaat, riskeert een boete tot € 1,5 miljoen en schorsing van de licentie.

Voor spelers die merken dat gokken de controle overneemt, is het uitsluitingsregister EPIS de meest effectieve stap. De minimale uitsluitingsperiode is zes maanden en geldt bij alle legale operators in België. Aanmelden kan via de website van de Kansspelcommissie of via een operator.

Wie dringend hulp nodig heeft bij een speelprobleem, kan terecht bij de Centra voor Algemeen Welzijnswerk (CAW) voor gratis begeleiding. Voor financiële problemen biedt de dienst Schuldbemiddeling van het OCMW een wettelijke schuldenregeling via de arbeidsrechtbank. Er is in België geen nationale kansspelhulplijn met één centraal nummer.

De Kansspelcommissie publiceert jaarlijks cijfers over het aantal EPIS-inschrijvingen en het aantal behandelde klachten. Wie wil controleren of een operator legaal is, kan het vergunningsnummer opvragen en vergelijken met het openbaar register op de website van de Kansspelcommissie. Dat is in 2026 de enige betrouwbare manier om een legale van een niet-gelicenseerde aanbieder te onderscheiden.